Yapay zekadan korkmana, terimlerde boğulmana gerek yok. Bu rehber Claude'u bir arkadaşın anlatır gibi, adım adım ve bol örnekle anlatıyor.
Merhaba! Bu rehberi açtıysan muhtemelen şu cümlelerden birini kurmuşsundur: "Herkes Claude, ChatGPT diyor, ben bir türlü başlayamadım." Ya da: "Kullanıyorum ama galiba sadece yüzeyini kazıyorum." İki durumda da doğru yerdesin.
Bu rehberin tek bir amacı var: Claude'u sana işine yarayacak kadar öğretmek. Akademik tanımlar, kafa karıştıran teknik terimler, "yapay zekanın felsefi boyutları" yok. Onun yerine gerçek hayattan örnekler, ekran görüntüsü tadında konuşma simülasyonları ve bol bol "şunu dene" var.
Bu rehberi yazarken seni şöyle hayal ettim:
Sayfa kenarlarında göreceğin küçük yuvarlak ikonlar, o paragrafın ne tür bir bilgi taşıdığını gösteriyor. Aceleyle okuyorsan ikonlara göre seçici davranabilirsin:
Bir de kesik çizgili kutular göreceksin. Onlar yan konular: ilginç ama şart olmayan bilgiler. Kahveni alıp keyifle okuyabilir ya da gönül rahatlığıyla geçebilirsin.
Bu rehberi baştan sona okumak zorunda değilsin. Her bölüm kendi başına anlaşılacak şekilde yazıldı. Claude'u hiç kullanmadıysan Bölüm 1'den başla. Zaten kullanıyorsan ve "daha iyi sonuç nasıl alırım?" diyorsan direkt Bölüm 3'e atla. Sadece hızlı bir hatırlatma lazımsa en alttaki kopya kâğıdına bak.
Claude nedir, ne değildir, nereden açılır ve ona ilk mesajını nasıl atarsın? Bu kısmın sonunda "ben de kullanıyorum" diyebileceksin.
Tek cümleyle: Claude, Anthropic adlı şirketin geliştirdiği, seninle yazışarak çalışan bir yapay zeka asistanı. ChatGPT'yi duymuşsundur; Claude da aynı aileden ama Anthropic'in "güvenli ve dürüst yapay zeka" yaklaşımıyla eğitilmiş.
Claude'u kafanda şöyle canlandırabilirsin: çok okumuş, sabırlı, hiç yorulmayan, gecenin üçünde bile "tabii, bakalım" diyen bir asistan. Mail yazar, Excel'ini toparlar, sözleşmeni okur, sana bir hesap makinesi yapar, bir konuyu beş yaşındaki çocuğa anlatır gibi anlatır. Tek yapman gereken ne istediğini söylemek.
Kısa cevap: yazıyla ifade edebildiğin hemen her işe. Uzun cevap için şu kartlara bir göz at. Bunlar Claude'un en çok kullanıldığı alanlar:
Claude çok bilgili ama her şeyi bilen biri değil. Bazen emin olmadığı bir şeyi kendinden emin bir tonla söyleyebilir. Önemli kararlarda (sağlık, hukuk, para) Claude'un söylediğini bir uzmana veya güvenilir bir kaynağa danışmadan uygulama.
Claude'a üç kapıdan girebilirsin. Hangisini seçersen seç, karşına çıkan aynı Claude. Hesabın da ortak; telefonda başladığın sohbete bilgisayarda devam edebilirsin.
Yeni başlıyorsan ücretsiz planla başla. Mesaj sınırı var ama Claude'u tanımaya yeter. Sınıra sık sık takılmaya başladığında, işte o zaman ücretli planlara (Pro, Max, ekipler için Team/Enterprise) bakmanın vakti gelmiştir. Fiyatlar zaman zaman değişiyor, güncelini claude.ai'de görebilirsin.
Claude'un birkaç "modeli" var. Hepsi Claude, ama farklı hız-zeka dengesinde. Bunu bir restoran mutfağına benzetebilirsin: tost ustası hızlıdır, aşçıbaşı dengelidir, şef ise yavaştır ama başyapıt çıkarır.
Günlük hayatta varsayılan model çoğu iş için fazlasıyla yeterli. "Şu kelimenin İngilizcesi ne?" için Opus'u çağırmak, bakkala gitmek için tır kiralamak gibi. Ama 50 sayfalık bir sözleşmeyi incelettireceksen veya zor bir problemi çözdüreceksen Opus'a geçmeye değer.
Model adlarının yanında "4.5", "5.5" gibi sürüm numaraları görürsün. Büyük numara daha yeni nesil demek. Opus'un da üstünde "Mythos" diye bir seviye var; bunun herkese açık sürümü Claude Fable adıyla geçiyor. Başlangıçta bunlarla kafanı yorma; model seçiciden ne görüyorsan o.
Rehber boyunca bu kelimeler karşına çıkacak. Ezberlemene gerek yok, burada dursunlar:
İyi haber: Claude'la konuşmanın özel bir dili, sihirli bir formülü yok. Metin kutusuna ne istediğini yaz, gönder. Bir arkadaşına WhatsApp'tan yazar gibi. "Merhaba" demek zorunda değilsin, "lütfen" demek de serbest. Ama birkaç temel şeyi bilirsen deneyimin bariz şekilde iyileşir.
Claude'a Türkçe yazarsan Türkçe, İngilizce yazarsan İngilizce cevap verir. Direkt konuya girebilirsin. Ama istersen sohbet de edebilirsin, gayet iyi muhabbet eder. Tipik bir konuşma şuna benzer:
Burada gizli bir kahramanlık var: "Onu çıkar" dediğinde Claude neyi kastettiğini anlıyor. Çünkü aynı sohbetteki önceki mesajları takip ediyor. Yani her seferinde baştan anlatmana gerek yok; konuşmayı doğal şekilde sürdürebilirsin.
Her yeni sohbet temiz bir sayfayla başlar. Bir sohbette anlattığın detayları yeni bir sohbette Claude kendiliğinden bilmez. Memory özelliği açık değilse tabii (Bölüm 6). Aynı iş üzerinde çalışıyorsan aynı sohbette devam etmek en verimlisi.
Gönderdiğin mesajda yazım hatası mı yaptın, ya da asıl demek istediğini unuttun mu? Mesajını düzenleyebilirsin; Claude yeni haline göre baştan cevap verir. Claude'un cevabını beğenmediysen "yeniden üret" ile aynı soruya farklı bir cevap isteyebilirsin. Zar atmak gibi düşün: her seferinde biraz farklı gelir.
Yeniden üretmek yerine çoğu zaman ne beğenmediğini söylemek daha hızlı sonuç verir. "Fazla resmi oldu", "ikinci paragrafı at", "daha kısa" gibi tek cümlelik geri bildirimler mucize yaratır.
Döviz kuru, maçın skoru, bir ürünün güncel fiyatı… Bu tür güncel bilgiler Claude'un hafızasında yok, ama web araması açıksa Claude gerektiğinde kendisi arar, sonuçları okur ve sana kaynaklarıyla birlikte cevap verir. Çoğu zaman "araştır" demene bile gerek kalmaz.
Web araması kapalıysa Claude güncel olayları bilemez; bilgisi eğitildiği tarihte donmuştur. "Bugün dolar kaç?" sorusuna arama yapmadan verilen bir rakam tahminden ibarettir. Cevabın altında kaynak linkleri yoksa ihtiyatlı ol.
Sohbetin ortasında bile model değiştirebilirsin. Mesaj kutusunun yanındaki model seçiciden geçiş yapman yeterli. Basit bir çeviri için hızlı bir model, uzun bir rapor analizi için en güçlü model. Mutfak benzetmesine dönersek: tost için şefi çağırma, düğün yemeği için de tostçuya güvenme.
Sohbet etmeyi öğrendin; şimdi sıra gerçek iş çıkarmakta. Doğru soruyu sormak, dosya vermek ve Claude'a sana bir şeyler ürettirmek.
"Prompt" dediğimiz şey Claude'a yazdığın mesajın ta kendisi. Aynı şeyi iki farklı şekilde istemek, birbirinden tamamen farklı kalitede sonuçlar verebilir. Bu bölüm, rehberin belki de en çok işine yarayacak bölümü.
Şöyle düşün: Claude'a bir iş vermek, işe yeni başlamış çok zeki bir stajyere iş vermek gibi. Zeki, hızlı, hevesli. Ama şirketini, müşterini ve ne istediğini bilmiyor. Ne kadar iyi brief verirsen o kadar iyi iş alırsın.
Şu iki prompt'u karşılaştır:
İkinci prompt'ta Claude kime yazdığını, ne tonda olacağını, ne kadar uzun olacağını ve konunun ne olduğunu biliyor. İlkinde ise tahmin yürütmek zorunda. Tahminin tutma ihtimali de, ne yazık ki, piyango kadar.
İyi bir prompt'un dört malzemesi var: Kim (Claude hangi rolde?), Ne (görev ne?), Neden/Bağlam (arka plan ne?), Nasıl (format, uzunluk, ton). Dördünü birden yazmak zorunda değilsin ama ne kadar çok varsa o kadar iyi.
Claude'a bir uzmanlık tanımlamak sonuçları belirgin şekilde iyileştirir. Claude o role bürünür, bilgi düzeyini ve dilini ona göre ayarlar.
Tablo mu, madde listesi mi, düz metin mi istiyorsun? Söyle. Dosya formatı bile belirtebilirsin: "Excel olarak ver", "Word belgesi yap", "sunum hazırla". Söylemezsen Claude en mantıklısını seçer, ama senin aklındaki o olmayabilir.
Karmaşık işlerde Claude'a adım adım ne yapacağını anlatmak, hem hata payını düşürür hem sonucu kontrol etmeni kolaylaştırır:
"Ekteki satış dosyasını analiz et.
1. Önce verideki eksik değerleri bul ve listele
2. Aylık satış trendini hesapla
3. En çok satan 5 ürünü grafikle göster
4. Sonuçları Türkçe, bir sayfalık bir rapor olarak özetle"
"Şöyle bir şey istiyorum" deyip bir örnek verirsen Claude o kalıba çok yakın sonuç üretir. Ürün açıklaması, sosyal medya postu, fatura notu gibi tekrarlayan işlerde birebir. Bir örnek yeter; 2-3 tane verirsen Claude kalıbı daha iyi kapar.
Örnek verdiğinde Claude bazen örneği fazla taklit eder; aynı kelimeleri, aynı uzunluğu kullanır. Bunu istemiyorsan "bu sadece ton için örnek, içeriği kopyalama" diye eklemen yeterli.
Claude sadece yazıştığın bir kutu değil. Ona dosya verebilir, ondan dosya alabilirsin. Bu özellik Claude'u sohbet arkadaşından gerçek bir iş arkadaşına dönüştürüyor. Masana yığılmış evrakı birine "şunlara bir bak" diye uzatmak gibi.
Dosyayı sohbete sürükleyip bırakabilir ya da ataç ikonuna tıklayabilirsin. Desteklenen formatların başlıcaları:
Evet, Claude resimleri de "görebilir". Bir fotoğraf yükleyip "bu ne?" diye sorabilirsin. Ekran görüntüsündeki metni okur, bir fişin fotoğrafını tabloya döker, el yazısını çözmeye çalışır, bir grafiğin ne anlattığını yorumlar.
Bilgisayarında veya telefonunda bir hata mesajıyla mı karşılaştın? Açıklamaya çalışma; ekran görüntüsünü al, Claude'a yapıştır ve "bu ne demek, nasıl düzeltirim?" diye sor. Teknik destek hattını aramaktan çok daha hızlı.
Dosya yükledikten sonra Claude'a ne istediğini söyle. Gerçek hayatta en çok kullanılan dört senaryo:
Claude sadece okumuyor, üretebiliyor da. "Bunu Excel olarak hazırla", "PDF rapor yap", "PowerPoint sunumu oluştur" demen yeterli. Hazırlanan dosya sohbette belirir; tıklarsın, indirirsin.
Claude bir Excel'deki rakamları "gözle" toplamaz. Arka planda kendi bilgisayarında küçük programlar yazıp çalıştırır, hesabı kodla yapar. Bu yüzden büyük tablolardaki hesaplar genelde güvenilirdir. Yine de kritik bir rakamı bir kez kontrol etmek iyi alışkanlıktır.
Çok büyük dosyalar (yüzlerce sayfalık PDF'ler gibi) işi yavaşlatabilir; mümkünse sadece ilgili sayfaları ver. Kimlik numarası, kart bilgisi, şifre gibi hassas veriler içeren dosyaları yüklemeden önce iki kere düşün.
Artifact kulağa arkeoloji terimi gibi geliyor ama korkma. Basitçe: Claude'un senin için ürettiği, tarayıcıda açılan, kendine ait linki olan bir sayfa. Dosya indirmen gerekmez; sonuç anında karşında. Tıklarsın, kullanırsın, paylaşırsın. Şu an okuduğun bu rehber de bir artifact.
Özel bir komut yok. Claude uygun gördüğünde zaten artifact üretir. Ama açıkça da isteyebilirsin:
→ "TL, dolar ve euro arasında çeviri yapan bir döviz hesaplayıcı yap"
→ "Bu satış verisini aylık bir grafikle göster"
→ "Kafem için tek sayfalık bir tanıtım sitesi yap, tonlar lacivert olsun"
→ "25 dakikalık bir Pomodoro zamanlayıcı yap"
→ "Bu konuyu anlatan 8 slaytlık bir sunum hazırla"
Artifact'ler sadece vitrin değil, çalışan mini uygulamalar olabilir. "Kullanıcı şunu girsin, sonuç şöyle hesaplansın" dersen Claude butonu tıklanan, formu dolan, hesap yapan gerçek bir araç üretir. Excel'de her ay elle yaptığın hesabı bir kere tarif et, Claude sana o işi yapan bir araç versin.
Her artifact'in kendi linki var ve varsayılan olarak sadece sana açık. Başkası görsün istiyorsan sayfanın paylaş menüsünden erişim verirsin. Kimin göreceğine sen karar verirsin.
Beğenmediğin bir şey mi var? Claude'a söyle: "Renkleri değiştir", "başlığı büyüt", "bir bölüm daha ekle." Claude aynı linkte yeni versiyonu yayınlar. Yani linki daha önce birine gönderdiysen o kişi de güncel hali görür. (Bu rehber de tam olarak böyle büyüyor.)
Aynı linkte güncellemek iki tarafı keskin bıçaktır. Paylaştığın bir sayfada büyük değişiklik yapacaksan, eski hali de lazım olabilir. Önce Claude'a "bunu ayrı bir artifact olarak yap" demek bazen akıllıcadır.
Artık Claude'la iş çıkarabiliyorsun. Bu kısımda onu "herhangi bir asistan" olmaktan çıkarıp senin asistanın haline getireceğiz: seni hatırlayan, işlerini düzenli tutan, hatta sen yokken çalışan bir asistan.
Mahalledeki çay ocağını düşün. Yeni açılmış bir kafede her seferinde "Çayınız nasıl olsun?" diye sorarlar. Ama yıllardır gittiğin çaycı seni görür görmez ince belli bardağı doldurur: "Demli, iki şeker, değil mi abi?" İşte Memory, Claude'u o çaycıya dönüştüren özellik.
Bölüm 2'de "her sohbet temiz bir sayfa" demiştik. Memory açıkken bu kural biraz esniyor: Claude, sohbetlerinden senin hakkındaki kalıcı bilgileri (adın, işin, tercih ettiğin üslup, üzerinde çalıştığın projeler) bir not defterine yazıyor ve yeni bir sohbette gerektiğinde o deftere bakıyor.
Aynı istek, iki farklı Claude:
İlki kötü değil; sadece sana soru sormak zorunda. İkincisi ise seni tanıdığı için direkt işe girişiyor. Her seferinde "ben şu işi yapıyorum, şöyle yazmanı seviyorum" diye kendini tanıtmaktan kurtuluyorsun.
Bu not defteri kabaca şuna benzer:
Kim:Ayşe, Kadıköy'de kafe işletiyor
Üslup:Kısa, samimi, madde madde
Dil:Türkçe yazışıyor
Proje:İkinci şube için yatırım sunumu
Eski:Moda'da şube açmayı düşünüyor
Memory, Claude'un "beynini" değiştirmez. Claude seninle konuşarak yeniden eğitilmiyor; sadece senin hesabına özel bir not defteri tutuyor ve gerektiğinde o deftere bakıyor. Not defteri silinirse Claude seni ilk günkü gibi tanımaz. Ne eksik ne fazla.
Hafızayla ilgili iki ayar var ve ikisi de claude.ai'deki Ayarlar bölümünde. İkisi farklı işler yapıyor:
İlki "çaycının seni tanıması", ikincisi "çaycının geçen ayki sohbetinizi hatırlaması" gibi. İkisini birden açabilir, birini kapatabilir ya da ikisini de kapatıp Claude'u her seferinde sıfırdan başlatabilirsin. Tercih tamamen senin.
Claude'un neyi not alacağına karar vermesini beklemek zorunda değilsin. Direkt söyleyebilirsin:
→ "Bunu hatırla: raporları her zaman tablo halinde istiyorum."
→ "Artık o şirkette çalışmıyorum, bunu güncelle."
→ "Eski adresimle ilgili bilgiyi unut."
→ "Benim hakkında ne biliyorsun?"
Sonuncusunu bir kere denemeni şiddetle tavsiye ederim. Hem neyin kaydedildiğini görürsün, hem de yanlış veya eskimiş bir şey varsa hemen düzeltirsin.
Claude'u yeni kullanmaya başladıysan, ilk gün ona kısa bir "kendimi tanıtayım" mesajı yaz: ne iş yaptığını, hangi dilde ve nasıl bir üslupla cevap istediğini, en çok neler için kullanacağını. Bu tek mesaj sonraki yüzlerce sohbette sana zaman kazandırır.
Claude her söylediğini not defterine yazmaz. Hafıza, işine yarayacak kalıcı bilgiler için var; özel hayatının arşivi olmak için değil.
Hafıza bazen eskiyebilir. İş değiştirdin, taşındın, projeyi bitirdin, ama Claude hâlâ eski bilgiyle cevap veriyorsa şaşırma; o bunu bilemez. "Bu artık geçerli değil" demen yeterli. Yılda birkaç kez "benim hakkında ne biliyorsun?" diye kontrol etmek iyi bir alışkanlık.
Bazen Claude'a bir şey soracaksın ama bunun hafızaya karışmasını istemeyeceksin. Mesela sürpriz bir doğum günü hediyesi araştırıyorsun ve Claude'un sonraki haftalarda bunu hatırlamasını istemiyorsun. Bunun için gizli (incognito) sohbet var: bu modda yaptığın konuşma hafızaya yazılmaz ve sohbet geçmişinde de görünmez. Tarayıcıdaki gizli sekme gibi düşün.
Hafıza hesabına bağlı. Web'de, telefonda veya masaüstünde konuşsan da aynı not defteri kullanılır. Bir istisna var: Projects. Ücretli planlarda her projenin kendine ait ayrı bir hafızası olur; böylece iş projendeki bilgiler tatil planlama projene karışmaz. Bunu Bölüm 7'de detaylıca göreceğiz.
Bir süre Claude kullandıktan sonra sohbet listen eski bir çekmeceye döner: vergi soruları, tatil planı, iş raporu, çocuğun ödevi, hepsi birbirine karışmış. Üstelik her iş sohbetinde aynı şeyleri tekrar anlatıyorsun: "Şirketimiz şu işi yapıyor, raporları şu formatta istiyorum, ekteki fiyat listesine göre…"
Projects bu dağınıklığın ilacı. Bir proje, belirli bir işe ait her şeyi bir arada tutan bir klasör gibi. Ama sıradan bir klasör değil: içine koyduğun belgeleri ve talimatları Claude, o projedeki her sohbette otomatik olarak biliyor.
Bunu yeni işe başlayan birine verilen "hoş geldin dosyası" gibi düşün. Dosyanın içinde şirketin tanıtımı, fiyat listesi, örnek yazışmalar ve "bizde işler böyle yürür" notu var. Claude projeye her girdiğinde bu dosyayı okumuş olarak masaya oturuyor.
"Sen küçük bir butik otelin misafir ilişkileri asistanısın.
• Misafirlere sıcak ama profesyonel bir dille yaz, 'siz' diye hitap et.
• Fiyat sorulursa sadece ekteki güncel fiyat listesini kullan, tahmin yürütme.
• Türkçe gelen maile Türkçe, İngilizce gelene İngilizce cevap ver.
• Her cevabın sonuna iletişim bilgilerimizi ekle."
Talimatları bir kerede mükemmel yazmaya çalışma. Birkaç sohbet boyunca Claude'un nerede tökezlediğini gözle, sonra talimata bir satır ekle. "Aynı düzeltmeyi üçüncü kez yapıyorsam, o düzeltme talimata girmeli" iyi bir kuraldır.
Ne için proje açacağını bilemiyorsan, şu örnekler ilham verebilir:
Projects ücretsiz planda da var, ama en fazla beş projeyle. Ücretli planlarda sınır yok ve her proje kendi ayrı hafızasını tutuyor. Bir sohbeti yanlış projede açtıysan onu başka bir projeye taşıyabilirsin.
Proje bilgisine aynı belgenin eski ve yeni sürümünü birlikte koyma. Fiyat listesinin 2025 ve 2026 sürümleri yan yana durursa Claude hangisinin geçerli olduğunu bilemez. Yenisini yüklediğinde eskisini sil.
Team ve Enterprise planlarında projeyi kurumundaki kişilerle paylaşabilirsin. İki yetki seviyesi var: Kullanabilir (projede sohbet eder, ayarları değiştiremez) ve Düzenleyebilir (talimatları ve belgeleri de değiştirebilir). Böylece "şirketin Claude'u" bir kere kurulur, herkes aynı bilgiyle çalışır.
Proje bilgisi küçükken Claude belgelerin tamamını okur. Belgeler çok büyüdüğünde (ücretli planlarda) Claude akıllı arama moduna geçer: her soruda belgelerin tamamını değil, sadece soruyla ilgili parçalarını bulup okur. Bu sayede ders kitabı boyutunda bilgi bile projeye sığar.
Musluğun damlıyor. Bir ustayı telefonla arıyorsun; usta adım adım tarif ediyor: "Önce vanayı kapat, sonra contayı çıkar…" İşi sen yapıyorsun. Bu, sohbetteki Claude. Şimdi aynı ustanın eve geldiğini, aleti eline alıp işi kendisi yaptığını düşün. Bu da Claude Code.
Claude Code, bilgisayarındaki bir proje klasörünün içinde çalışan Claude. Dosyalarını okur, düzenler, yeni dosyalar oluşturur, komut çalıştırır, hatayı bulur, düzeltir ve düzeltmenin işe yarayıp yaramadığını kendisi test eder. Adı "Code" ama kod yazmak sadece en bilinen kullanımı.
Claude Code'un dört kapısı var. Hepsi aynı motoru kullanıyor; sana en rahat geleni seç:
Terminal görünce gözün korktuysa, masaüstü uygulamasının Code sekmesiyle ya da tarayıcıdan claude.ai/code ile başla. Hiçbir şey kurman gerekmez. Terminale ısınmak istersen kurulum tek satır:
# macOS, Linux veya WSL $ curl -fsSL https://claude.ai/install.sh | bash # Windows PowerShell PS> irm https://claude.ai/install.ps1 | iex # Sonra projenin klasörüne gir ve başlat $ cd projem $ claude
Claude Code için ücretli bir Claude aboneliği (Pro, Max, Team, Enterprise) ya da Anthropic Console hesabı gerekiyor. İlk açılışta tarayıcıda Claude hesabınla giriş yapman istenir.
Claude Code'la konuşmak, sohbetteki Claude'la konuşmaktan farksız. Ne istediğini düz Türkçe yazarsın:
> İletişim formu gönderilince hata veriyor, bul ve düzelt ● form.js ve sunucu.js dosyalarını okuyorum… ● Sorun: e-posta alanı boşken kontrol yapılmıyor. ? form.js dosyasında şu değişikliği yapayım mı? + if (!email) return hataGoster("E-posta gerekli"); [Evet] [Hayır] [Evet, bu oturumda hep] ✓ Düzeltildi. Testleri çalıştırdım, hepsi geçti.
Gördüğün gibi Claude Code iş yapmadan önce izin istiyor. Bir dosyayı değiştirmeden veya bir komutu çalıştırmadan önce ne yapacağını gösterip onayını bekliyor. Güvendikçe bazı işlemlere "bu oturumda hep izin ver" diyebilirsin.
İzin isteklerini okumadan "Evet"e basma alışkanlığı edinme. Özellikle dosya silme, toplu değişiklik veya internete bir şey gönderen komutlarda ne onayladığına bak. Projen git ile takip ediliyorsa her değişikliği geri alabilirsin. Değilse, büyük işlerden önce klasörün bir yedeğini al.
Bölüm 7'deki proje talimatlarının Claude Code'daki karşılığı CLAUDE.md adlı basit bir metin dosyası. Projenin ana klasörüne koyarsın, Claude Code her oturumun başında onu okur. İçine projeyi, kurallarını ve dikkat edilecekleri yazarsın:
# Rezervasyon sitesi - Site Türkçe ve İngilizce. Her metin iki dilde de eklenmeli. - Fiyat hesabı sadece fiyat.js içinde yapılır. - Değişiklikten sonra testleri çalıştır. - Canlı veritabanına asla dokunma.
CLAUDE.md'yi elle yazmak zorunda değilsin. Claude Code içinde /init yaz; Claude projeni inceleyip ilk taslağı kendisi oluşturur. Sen sadece eksikleri tamamlarsın. Büyük bir işe başlamadan önce de "kod yazmadan önce bir plan çıkar, onayımı al" demek iyi bir alışkanlık.
Claude Code'da / ile başlayan kısa komutlar var. Hepsini ezberleme; bunlar başlangıç için yeter:
/help/init/model/clear/scheduleEskiden mahalle bakkalı sabah gazeteni kapına bırakırdı. Sen bir şey istemezdin; gazete her sabah orada olurdu. Zamanlanmış görevler, Claude'u o bakkala dönüştürüyor: bir kere tarif edersin, Claude o işi senin belirlediğin saatte, her gün veya her hafta, sen hatırlatmadan yapar ve sonucu hazır bırakır.
☀️ "Her sabah 8'de takvimime ve gelen kutuma bak, günümün özetini çıkar"
📈 "Her pazartesi geçen haftanın satış tablosunu özetle, öncekiyle karşılaştır"
🔎 "Her cuma sektörümle ilgili haberleri tara, en önemli 5 tanesini özetle"
🗂️ "Her ayın 1'inde İndirilenler klasörünü türüne göre düzenle"
📣 "Her perşembe ekibe gidecek haftalık durum notunun taslağını hazırla"
Görevin nerede çalıştığı önemli, çünkü neye erişebileceğini ve ne zaman çalışabileceğini belirliyor:
En kolay yolu, Claude'a düz Türkçe söylemek: "Her pazartesi sabah 9'da bana haftalık özet hazırla." Claude görevi kurar ve sana onaylatır. Elle kurmak istersen:
/schedule yaz.Her çalışma temiz bir sayfayla başlar. Görevi kurduğun sohbette konuştuklarınızı Claude o an hatırlamaz. Bu yüzden talimatı, hiçbir şey bilmeyen birine bırakılan not gibi yaz: hangi dosya, hangi klasör, hangi format, sonuç nereye.
Zamanlanmış görevler ücretli planlarda (Pro, Max, Team, Enterprise) var. Görev listesinden her görevin geçmiş çalışmalarını görebilir, elle tetikleyebilir, duraklatabilir, düzenleyebilir veya silebilirsin. İşi biten görevi silmeyi unutma; yoksa Claude sadakatle çalışmaya devam eder.
Bu kısım biraz daha teknik. Claude'u kullandığın diğer uygulamalara bağlamayı ve kendi yazılımının içine yerleştirmeyi anlatıyor. Kodla aran yoksa ilk bölümü yine de oku; ikincisini gönül rahatlığıyla atlayabilirsin.
Claude çok şey biliyor ama senin dünyanı bilmiyor: takviminde ne var, Drive'ında hangi dosya duruyor, ekibin Slack'te ne konuşuyor. Şimdiye kadar bunları Claude'a kopyala-yapıştır yaparak taşıdın. Bağlayıcılar (connectors) bu taşıma işini ortadan kaldırıyor: Claude'u kullandığın uygulamalara doğrudan bağlıyorsun ve o, gerektiğinde gidip bakıyor.
claude.ai'de Ayarlar içindeki Connectors (Bağlayıcılar) bölümüne git. Listeden bağlamak istediğin uygulamayı seç, "Bağlan" de ve açılan pencerede o uygulamanın hesabınla giriş yapıp izin ver. Bu kadar. Artık sohbette o uygulamadan bahsettiğinde Claude onu kullanabilir.
Bağlayıcı, Claude'a o uygulamada senin adına hareket etme yetkisi verir. Claude mail göndermek, bir dosyayı değiştirmek gibi geri dönüşü zor işlerden önce onayını ister; onay ekranını okumadan geçme. Ve sadece gerçekten ihtiyacın olan uygulamaları bağla. Kullanmadığın bağlayıcıyı kaldırmak, kapıyı kilitlemek gibidir.
Bağlayıcılar zamanlanmış görevlerle (Bölüm 9) birleşince asıl gücünü gösterir. "Her sabah takvimime ve gelen kutuma bak, günün özetini hazırla" görevi ancak bu iki uygulama bağlıysa çalışır. Bağlayıcısı olmayan bir web sitesinde iş yapman gerekirse, Claude tarayıcıyı da kullanabilir.
Bütün bu bağlantıların arkasındaki teknolojinin adı MCP: Model Context Protocol. Kulağa korkunç geliyor ama fikri çok basit. Eskiden her telefonun ayrı şarj kablosu vardı; sonra herkes USB-C'de buluştu ve tek kablo her şeyi şarj eder oldu. MCP, yapay zeka dünyasının USB-C'si: bir uygulama bir kere MCP "fişi" yaparsa, Claude (ve MCP'yi destekleyen diğer araçlar) ona bağlanabilir.
MCP açık bir standart; herkes kendi MCP sunucusunu yazabilir. Şirketinin iç sistemine, kendi veritabanına ya da özel bir araca MCP sunucusu yazarak Claude'u bağlayabilirsin. Claude Code'da bir MCP sunucusu eklemek için claude mcp add komutu kullanılır. Hazır sunucuların listesi ve kendi sunucunu yazma rehberi modelcontextprotocol.io adresinde.
Şimdiye kadar Claude'u hazır bir restoranda yemek yer gibi kullandın: claude.ai'ye girdin, masaya oturdun, sipariş verdin. API ise toptancıdan malzeme almak gibi: Claude'un zekasını kendi mutfağına, yani kendi web siteni, uygulamana, iş sistemine getiriyorsun. Arayüzü sen tasarlıyorsun; Claude arka planda çalışıyor.
Mesela web siten için müşteri sorularını cevaplayan bir asistan, gelen talepleri otomatik sınıflandıran bir sistem, binlerce ürün açıklamasını tek seferde yazan bir program… Hepsi API ile yapılıyor.
platform.claude.com adresindeki Claude Console'a kaydol. Bu, claude.ai hesabından ayrı bir hesap.# Kurulum: pip install anthropic # Anahtar: ANTHROPIC_API_KEY ortam değişkeninde dursun import anthropic client = anthropic.Anthropic() cevap = client.messages.create( model="claude-sonnet-5-5", max_tokens=1024, system="Kısa ve samimi cevap veren bir Türkçe asistansın.", messages=[ {"role": "user", "content": "Bana 3 kelimeyle motivasyon ver."} ], ) print(cevap.content[0].text)
Bu kadar. system satırı, Claude'un bu uygulamadaki "kişiliğini" belirliyor (Bölüm 7'deki proje talimatlarının API'deki karşılığı). messages ise sohbetin kendisi. model satırını değiştirerek Haiku, Sonnet veya Opus arasında geçiş yapabilirsin.
API'de mesaj başına değil, token başına ödersin. Token, metnin küçük parçaları: kabaca bir kelime ya da kelimenin bir parçası. Hem Claude'a gönderdiğin metin (girdi) hem de Claude'un yazdığı cevap (çıktı) sayılır. Haiku ucuz, Opus pahalı; Sonnet ortada. Güncel fiyat tablosu Anthropic'in fiyat sayfasında.
Pro veya Max aboneliğin API kullanımını kapsamaz; API ayrı faturalandırılır. Ve API anahtarını asla kodun içine yazıp GitHub'a yükleme, bir web sayfasının koduna gömme ya da birine mesajla gönderme. Anahtarı ele geçiren kişi senin hesabından harcama yapar. Anahtarın sızdıysa Console'dan hemen iptal et ve yenisini oluştur.
Console'da bir "Workbench" alanı var: kod yazmadan prompt'larını deneyebilir, modelleri karşılaştırabilir, beğendiğin ayarın kodunu tek tıkla alabilirsin. Kod yazmadan önce prompt'unu orada olgunlaştır. Kodu da yazdırmak istersen Claude Code'dan yardım iste; API'yi Claude'dan iyi bilen yok.
İleri seviyede işine yarayacak özellikler: streaming (cevabı kelime kelime akıtır), tool use (Claude'un senin yazdığın fonksiyonları çağırması), prompt caching (her istekte tekrar eden uzun metni önbelleğe alıp maliyeti düşürür) ve Batch API (acil olmayan binlerce isteği daha ucuza toplu işler). Hepsinin dokümantasyonu docs.claude.com'da.
Her iyi rehberin sonunda bu kısım vardır: hızlıca göz atılacak, akılda kalacak, kısa ve öz on maddelik listeler.
Bu hataları herkes yapıyor, bu rehberin yazarı dahil. İyi haber: hepsinin çözümü basit.
"Bir mail yaz" deyip sonuçtan memnun kalmamak. Claude zihin okuyamıyor.
Çözüm: Rol + Görev + Bağlam + Format formülünü kullan (Bölüm 3).
Cevap beklediğin gibi değil diye "bu işe yaramıyor" deyip bırakmak.
Çözüm: Neyi beğenmediğini söyle. İkinci, üçüncü deneme çoğu zaman tam isabettir.
Claude bazen kendinden emin bir tonla yanılır. Özellikle rakamlarda, tarihlerde ve alıntılarda.
Çözüm: Önemli bilgide "kaynağını göster" de ve kritik kararlarda uzmana danış.
Web araması kapalıyken bugünün kurunu, son haberleri sormak.
Çözüm: Web aramasını açık tut ve cevabın altında kaynak var mı bak.
Kimlik numarası, kart bilgisi, şifre veya başkalarının özel bilgilerini yapıştırmak.
Çözüm: Gerekmiyorsa bu bilgileri çıkar ya da "XXX" ile maskele.
Aylarca aynı sohbette alakasız konuları konuşmak. Sohbet uzadıkça Claude eski detayları karıştırabilir.
Çözüm: Yeni konuya yeni sohbet. Kalıcı bilgiler için Memory ve Projects var.
Her sohbette "ben şuyum, şunu yapıyorum, şöyle yaz" diye paragraf yazmak.
Çözüm: Memory'yi aç (Bölüm 6), tekrarlayan işler için proje kur (Bölüm 7).
Basit çeviri için en ağır modeli beklemek ya da zor bir analizi en hafif modele yaptırmak.
Çözüm: Hızlı iş hızlı modele, zor iş en güçlü modele (Bölüm 1).
Tablo isterken paragraf, Excel isterken düz metin almak.
Çözüm: Ne istediğini söyle: "tablo yap", "Excel ver", "madde madde yaz".
Claude Code'da veya bağlayıcılarda gelen izin isteklerine körü körüne "evet" demek.
Çözüm: Ne onayladığını oku. Silme, gönderme ve toplu değişiklikte iki kere bak.
Claude'u tanıttığın herkesin aklına gelen sorular ve kısa cevapları. Bir dahaki sefere sorulduğunda bu sayfayı göster.
Ücretsiz planı var ve denemeye fazlasıyla yeter. Daha çok mesaj, güçlü modeller, Claude Code ve zamanlanmış görevler gibi özellikler için ücretli planlar gerekiyor. Güncel fiyatlar claude.ai'de.
Gayet iyi. Türkçe yazar, Türkçe dosya okur, deyimleri ve resmi/günlük dil farkını anlar. Çok özel sektör terimlerinde bazen İngilizce karşılık kullanabilir; "Türkçe terim kullan" demen yeterli.
Bu konuda karar senin. Ayarlar'daki gizlilik bölümünden sohbetlerinin modelin geliştirilmesinde kullanılıp kullanılmayacağını seçebilirsin. Ayrıntılar için Anthropic'in güncel gizlilik politikasına bak.
İkisi de güçlü asistanlar. Claude özellikle uzun belgelerle çalışmada, yazı kalitesinde ve kodlamada güçlü olmasıyla bilinir. En iyisi aynı işi ikisine de verip kendin karşılaştırmak; herkesin favorisi farklı.
Sınır belli bir süre sonra kendiliğinden yenilenir. Bu arada yeni bir sohbet açmak (uzun sohbetler daha çok kota harcar), basit işler için hafif model seçmek ve isteklerini tek mesajda toplamak işe yarar. Sık takılıyorsan ücretli plana bakma vakti.
Evet. Ne kadar iyi olursa olsun yanılabilir ve bazen yanıldığını fark etmeden kendinden emin konuşur. Önemli bilgilerde kaynak iste, rakamları kontrol et.
Fotoğraf gerçekliğinde resim üretmez. Ama diyagram, grafik, ikon, afiş, sunum, web sayfası tasarımı gibi görselleri gayet güzel hazırlar. Resimleri okumakta ve yorumlamakta da çok iyidir.
Web araması açıksa evet: arar, sayfaları okur, kaynak gösterir. Kapalıysa bilgisi eğitildiği tarihte kalır. Bağlayıcılarla senin uygulamalarına da erişebilir (Bölüm 10).
Evet. Ne istediğini anlatman yeterli; kodu Claude yazar ve çalıştırır. Sadece bilgisayarındaki dosyalara dokunduğunu unutma ve önemli klasörlerin yedeğini al (Bölüm 8).
claude.ai'yi kullanmak için 18 yaşını doldurmuş olmak gerekiyor. Çocuğunla birlikte, senin hesabından ve senin gözetiminde ödevine yardım ettirmek ise güzel bir öğrenme deneyimi olabilir.
Yapay zeka araçları çok hızlı değişiyor. Bu rehberdeki menü adları, fiyatlar ve özellikler zamanla değişebilir. Takıldığında en güncel bilgi için support.claude.com'a bak ya da en kolayı: Claude'a sor.
Rehberin tamamı tek sayfada. Ekran görüntüsünü al, telefonunun kenarına iliştir.
"Muhasebeci gibi düşün. Bu faturaları kontrol et. Küçük bir işletmeyim. Sonucu tablo yap."
cd projem → claude/init → CLAUDE.md taslağı/clear → yeni iş, temiz sayfa